Ο διπλωμάτης, φιλόσοφος και συγγραφέας τον οποίο το Foreign Policy έχει κατατάξει στους 100 κορυφαίους στοχαστές διεθνώς, ενώ ο ίδιος είχε διατελέσει, μεταξύ άλλων, πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, εκπροσωπώντας την πατρίδα του, τη Σιγκαπούρη, μίλησε στη Νατάσα Μπαστέα και στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ με αφορμή την πρόσφατη έκδοση του βιβλίου Μήπως η Κίνα ήδη νίκησε;
Διαβάστε παρακάτω ένα απόσπασμα και ολόκληρη τη συνέντευξή του ΕΔΩ.
Ας ξεκινήσουμε από την Ευρώπη. Τι πιστεύετε για τις αλλαγές που γίνονται γύρω μας και την Ευρωπαϊκή Ένωση;
Θα είμαι ειλικρινής μαζί σας, ώστε να είμαι χρήσιμος. Η Ευρώπη κυριάρχησε στον κόσμο επί 200 χρόνια – από το 1800 έως περίπου το 2000. Τον 19ο αιώνα αποίκισε κάθε γωνιά του κόσμου και τον 20ό αιώνα εξακολουθούσε να κυριαρχεί. Αλλά στον 21ο αιώνα, όλα έχουν αλλάξει. Αυτό είναι ένα στατιστικό στοιχείο που κάθε Ευρωπαίος πρέπει να γνωρίζει. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα: το 2000 η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν επτά φορές μεγαλύτερη από την Κίνα, οικονομικά. Τώρα είναι περίπου στο ίδιο μέγεθος. Το 2050 η Ευρώπη θα έχει το μισό οικονομικό μέγεθος της Κίνας. Κι όμως μιλά υποτιμητικά για την Κίνα, παρότι χρειάζεται να δείξει σεβασμό.
Τα τελευταία 200 χρόνια οι Κινέζοι κατέβαλαν αυτή την προσπάθεια κατανόησης, επειδή έλεγαν ότι η Δύση κυριαρχεί στον κόσμο. Κατανοώντας αυτό και άλλα πράγματα αναδείχθηκαν στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο. Έχω την εντύπωση ότι η Δύση δεν καταβάλλει προσπάθεια να καταλάβει την Κίνα, αλλά ηθικολογεί συνεχώς, ρωτώντας: Πότε θα γίνει η Κίνα δημοκρατία; Πότε θα σεβαστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα; Πότε θα γίνει σαν εμάς; Μα, η Κίνα δεν θα γίνει ποτέ σαν την Ευρώπη.
Μα δεν έχουν δίκαιο οι Ευρωπαίοι όταν μιλούν για αρχές, για σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων;
Όταν κάποιος έχει αρχές πρέπει να μένει πιστός σε αυτές όταν δεν είναι εύκολο. Η Ευρώπη δεν διστάζει να κάνει κήρυγμα σε αδύναμα κράτη. Αλλά όταν η πρώτη σύγχρονη ανεπτυγμένη χώρα που επανέφερε τα βασανιστήρια ήταν οι ΗΠΑ το 2003 στο Γκουαντάναμο, καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έδειξε τις αρχές της. Ούτε μία. Ο υπόλοιπος κόσμος κοιτάζει την Ευρώπη σαν τον πάστορα που κηρύσσει τη συζυγική πίστη αλλά είναι μοιχός. Όταν έχεις αρχές πρέπει να ενεργείς βάσει αυτών. Θα σας δώσω ένα δεύτερο παράδειγμα. Θυμάμαι τα τεράστια ρεύματα οργής, που φυσικά ήταν δίκαια, όταν οι Ρώσοι σκότωσαν εκατοντάδες παιδιά στην Ουκρανία.
Τώρα, χιλιάδες παιδιά έχουν σκοτωθεί στη Γάζα. Δεν θα έπρεπε οι Ευρωπαίοι ηγέτες να καταγγέλλουν αυτά τα εγκλήματα καθημερινά; Ο υπόλοιπος κόσμος σκέπτεται πως η απραξία για τη Γάζα έχει στερήσει από την Ευρώπη το ηθικό πλεονέκτημα, έχει καταστρέψει τη φήμη της Γηραιάς Ηπείρου ως δύναμης αρχών. Νομίζω λοιπόν ότι είναι κάπως ενοχλητικό να βλέπουμε τους Ευρωπαίους να συμπεριφέρονται σαν να έχουν το δικαίωμα να κάνουν κηρύγματα στον υπόλοιπο κόσμο. Η Ευρώπη θα πρέπει να μάθει την τέχνη της ταπεινότητας.