12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025
ΕΠΟΨ ο Αττικός
Μιχάλης Ζ. Κοπιδάκης
Ως άνθρωπος με το όνομα Τηρέας δυστύχησα, αλλά με τη μεταμόρφωσή μου σε πτηνό ευδαιμονώ και μόνο για το γεγονός ότι από άπτερο δίποδο, όπως όριζε τον άνθρωπο ο Πλάτων, δίνοντας αφορμή στον κυνικό Διογένη για σκώμματα, έγινα δίποδο πτερόεν. Όλοι, θεοί και άνθρωποι, και τα άλλα πλάσματα επί της γης συνομολογούν ότι είμαι προικισμένος με το κάλλος το αμήχανον. Κορωνίδα της κομψότητάς μου θεωρείται το λοφίον μου, διασημότερο και από την ίππουριν περικεφαλαία του Έκτορος και από την κόμη της Βερενίκης, και από τα μακριά μαλλιά του Αβεσσαλώμ. Το λοφίον αυτό –τριλόφιον θα έπρεπε να αποκαλείται– χρησιμεύει και ως βαρόμετρο των διαθέσεων και των συναισθημάτων μου, γιατί δηλώνει ανάλογα με τις μεταπτώσεις του την οδύνη μου ή τη μελαγχολία μου ή την ευθυμία μου. Εκτιμώντας το κάλλος μου, ο Ζευς ο ίδιος μεταμορφώθηκε σε Έποπα για να αποπλανήσει τη Λάμια, που ήταν η ωραιότερη γυναίκα επί της γης και η πιο κακότροπη, ο φόβος και ο τρόμος των μικρών παιδιών.
Το όνομά μου Έποψ δεν είναι μια ταπεινωτική σύμβαση, ούτε ένα αυθαίρετο γλωσσικό σημείο, αλλά μια μεγαλόπρεπη ονοματοποιία, που αντιπροσωπεύει τη φύση μου, καθότι μίμημα της φωνής μου.
Και οι παρετυμολογίες ωστόσο που έχουν προταθεί με κολακεύουν, επί παραδείγματι Έποψ από το επόπτης, όπως ονομαζόταν ο ανώτατος θεατής των Ελευσινίων μυστηρίων. Και το υβριδικό Τσαλαπετεινός (από το τουρκικό çalı: θάμνος), και το πετεινός δεν με δυσαρεστεί, γιατί δεν είμαι στενόμυαλος γλωσσαμύντορας.
Στην εκτενέστερη, στην πιο βαθυστόχαστη και στην πιο ανατρεπτική κωμωδία του, τους Όρνιθες, ο Αριστοφάνης μού έδωσε την ευκαιρία να επιδείξω αθρόες τις αρετές μου ως διπλωμάτη, ως πολιτικού που δεν τρομοκρατείται από τις ουτοπίες των διανοουμένων και προπάντων ως μελίφθογγου μονωδού που συνθέτει και εκτελεί λεπταίσθητα ποιήματα, το άκρον άωτον της εμπνευσμένης αυτής τέχνης. Δραττόμενος όμως της ευκαιρίας ανέπτυξα, με αφορμή τη διατροφή των πτηνών, τις οικολογικές μου ευαισθησίες και επιπλέον απαίτησα να σχολιασθεί το μέγα και διαχρονικό πρόβλημα της αλληλεγγύης των γενεών που λαβαίνει δραματικές διαστάσεις όταν πρόκειται για τη στοργή που οφείλουν να επιδεικνύουν τα έκγονα προς τους γονείς τους, ιδίως τους πατεράδες όταν γεράσουν. Είχε την υποχρέωση αυτή γιατί στην παράδοσή μας, αρχαία και λαϊκή, ο Έποψ και δευτερευόντως ο πελαργός (πρβλ. αντιπελάργησις) φημίζονται για την αφοσίωσή τους στους γεννήτορες.
Εκθύμως λοιπόν παραχωρώ στον νεοπαγή εκδοτικό σας οίκο το δικαίωμα να υιοθετήσει το άκρως ποιητικό και πολυσήμαντο όνομά μου, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν προτεραιότητα θέματα που με έχουν απασχολήσει, όπως τέχνη, λογοτεχνία, στοχασμός, οικολογία και κοινωνική ενσυναίσθηση. Ορισμένοι βαρύγλωσσοι ίσως με ψέξουν για την αυτοαναφορικότητα και την οχληρή περιαυτολογία μου, αλλά μήπως η εποχή μας δεν είναι ο μακρύς αιώνας του ναρκισσισμού;
